مصاحبه با عرفان میرزایی؛ رتبه ۱۰ زیرگروه ۱ (حقوق خصوصی) آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
عرفان میرزایی، دانش‌آموخته حقوق دانشگاه تهران و کارآموز وکالت کانون وکلا، در آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ موفق به کسب رتبه ۱۰ حقوق خصوصی شد. در این گفت‌وگو، از مسیر مطالعه و منابع تا روش تست‌زنی، مدیریت آزمون و تجربه شخصی او در مسیر کسب رتبه برتر می‌خوانیم؛ تجربه‌ای که می‌تواند برای داوطلبان آزمون ۱۴۰۶ کاربردی باشد.
آشنایی با رتبه ۱۰
۱- لطفاً خودتان را معرفی کنید و درباره سوابق تحصیلیتان بگویید. در آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ چه رتبه‌ای و در چه گرایشی کسب کردید؟
عرفان میرزایی هستم، کارآموز وکالت کانون وکلای مرکز. در سال ۱۳۹۸ با رتبه ۶ کنکور سراسری وارد دوره کارشناسی شدم و در سال ۱۴۰۵ در گرایش ارشد حقوق خصوصی رتبه ۱۰ را کسب کردم.
۲- مقطع کارشناسی را در چه دانشگاه و چه رشته‌ای گذراندید؟
دوره کارشناسی را در رشته حقوق دانشگاه تهران گذراندم.
۳- چرا حقوق خصوصی را برای ادامه تحصیل انتخاب کردید؟ این انتخاب از ابتدا برایتان مشخص بود یا در مسیر به آن رسیدید؟
در زمان ثبت نام آزمون ارشد، هدفم این بود که دروس حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی و تجارت را برای فراگیری بهتر مطالب در طول دوره کارآموزی وکالت بخوانم و فصل‌هایی از کتب دانشگاهی را مطالعه کرده بودم. برنامه‌ای برای تحصیل دوباره در دانشگاه نداشتم و در جستجوی کار تمام‌وقت بودم؛ اما از آن جایی که فرصت‌های شغلی کمی وجود داشت و امید چندانی به یافتن کار مناسب نداشتم، در بهمن سال قبل به این نتیجه رسیدم که همزمان با دوره‌ی کارآموزی، در مقطع ارشد نیز تحصیل کنم. با توجه به علاقه‌ای که به حوزه حقوق عمومی نیز دارم، تصمیم گرفتم در گرایش ارشد حقوق اقتصادی تحصیل کنم.
۴- آیا پیش از آزمون شناخت مشخصی از فضای حقوق خصوصی و آینده تحصیلی و شغلی این گرایش داشتید؟
با این گرایش آشنایی داشتم و راجع به درس‌ها و سرفصل‌های آن مطالعه کردم. تحصیل در این گرایش می‌تواند فرصت‌های شغلی خوبی را در اختیار دانش‌آموختگان قرار دهد اما شخصًا انتظار تاثیر زیاد یا فرصت‌های پرشماری که فقط به واسطه مدرک کارشناسی ارشد به دست بیایند، ندارم و فکر می‌کنم عوامل دیگری مثل ارتباطات و اعتماد به نفس، در پیشرفت کاری در زمینه حقوق اثر قابل توجهی دارند.
شروع مسیر کنکور
۵- مطالعه جدی برای آزمون کارشناسی ارشد را از چه زمانی شروع کردید؟
از بهمن‌ماه تصمیم جدی گرفتم که فقط برای ارشد زمان بگذارم و دیگر به جستجوی کار نپرداختم.
۶- زمانی که مطالعه را شروع کردید، سطح شما در دروس مختلف و به‌خصوص دروس تخصصی این گرایش چطور بود؟
برای آزمون وکالت که در آبان سال ۱۴۰۴ برگزار شده بود، تست‌های ده سال اخیر آزمون کانون وکال را زده بودم و متن قوانین را خوانده بودم. کلیاتی از مطالب در ذهنم بود اما جزئیات ماده‌های قانونی که در آزمون‌های حقوقی بسیار مهم هستند را تا حد زیادی فراموش کرده بودم.
۷- آیا از ابتدا هدفتان کسب رتبه برتر بود یا در طول مسیر متوجه شدید که می‌توانید به چنین نتیجه‌ای برسید؟
هدف اصلی‌ام کسب رتبه برتر نبود اما به مرور و در طول مطالعه که از پیشروی‌ام رضایت داشتم، فکر کردم که احتمال کسب رتبهی خوب وجود دارد اما روی آن هدفگذاری و وسواس جدی نداشتم.
۸- در ابتدای مسیر چه برنامه‌ای داشتید و این برنامه در طول ماه‌های مطالعه چه تغییراتی کرد؟
از ابتدا بخش زیادی از مطالعه‌ام بر تست متمرکز بود که برای فراگیری مطالب حفظی روش کارآمدیست. ماده‌های قانونی را می‌خواندم و یک یا دو روز بعد تست‌های آن مبحث را می‌زدم و چند روز بعد دوباره تست‌ها را پاسخ میدادم و در کتاب تست نکات فراموش‌شونده را یادداشت می‌کردم، در زمان جمع‌بندی، چند مبحث را در روز می‌خواندم.
۹- مهمترین چالشی که در مسیر آمادگی با آن مواجه شدید چه بود و چطور آن را مدیریت کردید؟
یکی از چالش‌های اصلی موضوع انگیزه بود. به طور خاص در زمان شروع مطالعه زمان می‌برد تا جریان شروع خواندن به عهده فکرم روی درس متمرکز شود و ذهنم کمی مقاومت داشت. تا این که عادت کردم دشواری شروع را بپذیرم. تعویق نیندازم و مدیریت خواب نیز مسئله مهم دیگری بود که گاهی با آن چالش داشتم و سعی کردم برنامه مشخصی برای آن داشته باشم.
منابع مطالعاتی؛ دقیقاً چه خواندید؟
۱۰- برای هر یک از دروس آزمون حقوق خصوصی دقیقاً از چه منابعی استفاده کردید؟
حقوق مدنی: تست دکتر شهبازی
حقوق تجارت: درسنامه دکتر معتمدی و تست نیلوفر حسینی
آیین دادرسی مدنی: تست دکتر السان
متون فقه: تمرین ترجمه با تست‌های ارشد و تست دکتر سینجلی
متون حقوقی: متون آزمون‌های ارشد سالهای قبل
طبیعتًا در دروس قانون‌محور بخش قابل توجهی از مطالعه‌ام، خواندن متن قانون بود.
۱۱- منابع اصلی و منابع تکمیلیتان چه تفاوتی داشتند؟ اگر قرار باشد فقط چند منبع محدود را به داوطلبان پیشنهاد کنید، کدامها را انتخاب می‌کنید؟
از کتاب آزمون‌های ده سال اخیر ارشد نشر مدرسان نیز استفاده کردم و به عنوان منبع تکمیلی برای جمع‌بندی کتاب مناسبی است. کتاب مهارت‌های ترجمه متون فقه نشر مشاهیر هم نکته‌های خوبی دارد. تست دکتر شهبازی به نظرم تالیف بسیار خوبی است و پیشنهادش می‌کنم. پاسخنامهی این کتاب می‌تواند داوطلب را تا حدی از درسنامه بی‌نیاز کند. سایر منابعی که گفتم هم کتابهای خوبی هستند و می‌توانند کارگشا باشند. اما از کتاب تست تجارت نیلوفر حسینی رضایت کافی نداشتم و فکر می‌کنم منابع بهتری در دسترس باشند.
۱۲- منابع را بر چه اساسی انتخاب کردید؟ توصیه استاد و رتبه‌های برتر، تجربه دوستان، مطالعه قبلی یا بررسی شخصی؟
منابع را به پیشنهاد یکی از دوستانم که در آزمون ارشد رتبهی خوبی کسب کرده بود تهیه کردم.
۱۳- آیا در طول مسیر منبعی را تغییر دادید یا کنار گذاشتید؟ اگر بله، چرا؟
تست آزمون‌های ارشد را ابتدا از نشر اندیشه‌ی ارشد تهیه کردم اما تألیف خوبی نبود. در بسیاری از سوالات سالهای اخیر پاسخنامهی تشریحی نداشت و حتی ماده قانونی مرتبط با سوال نیز ذکر نشده بود و فقط گزینه‌ی درست در پاسخنامه آمده بود که در مواردی با پاسخنامه سنجش مغایرت داشت. بعد از آن کتاب مدرسان شریف را تهیه کردم.
۱۴- برای دروس حقوق مدنی، حقوق تجارت، آیین دادرسی مدنی و متون فقه چه استراتژی متفاوتی داشتید؟
در درس حقوق مدنی ابتدا متن قانون را می‌خواندم و روز بعد به تست‌های آن مبحث پاسخ میدادم و مرور زمانمند داشتم. در درس تجارت نیز همین روش را داشتم با این تفاوت که اول درسنامه می‌خواندم و بعد از تست متن قانون را می‌خواندم. در هر دوی این دروس تکرار اهمیت زیادی دارد چرا که مطالب حفظی به راحتی در ذهن نمی‌مانند. برای درس آیین دادرسی مدنی با توجه به این که ضریب کمتری داشت وقت کمتری گذاشتم. اما همان روش «ابتدا قانون و سپس تست و تکرار» را در این درس هم داشتم. درس متون فقه را به عنوان یک تمرین ترجمه می‌دیدم و به دنبال یادگیری مطالب فقهی نبودم. ابوابی از کتاب آقای سینجلی را مطالعه کردم و در کنارش تست می‌زدم و تمرکزم بر نکات ترجمه‌ای بود. تست‌های آزمون ۱۴۰۰ به بعد بر ترجمه تمرکز دارند و با رویه‌ی فعلی، با تسلط بر شیوه‌ی ترجمه می‌توان به درصد خوبی رسید.
۱۵- برای درس متون حقوقی دقیقاً چه روشی داشتید؟ چه منابعی خواندید و از چه زمانی مطالعه این درس را جدی کردید؟
در درس متون حقوقی پایه‌ی زبان خوبی داشتم و با مطالعه‌ی متون ارشد سالهای پیشین، سبک و شیوه طراحی سوالات را بررسی کردم. فکر می‌کنم حدود ۴۰ متن ارشد را با دقت بررسی کردم و به سوالات پاسخ دادم.
۱۶- برای تست‌زنی از چه منابعی استفاده کردید و تست‌ها را چگونه تحلیل می‌کردید؟
همان طور که گفتم تست بخش اصلی مطالعه‌ام را شکل می‌داد و در مورد منابع تستی توضیح دادم.
روش مطالعه و برنامه‌ریزی
۱۷- یک روز مطالعاتی معمولی شما در دوران آمادگی برای کنکور چگونه می‌گذشت؟
صبح حدود هشت و نیم تا نه، مطالعه را شروع می‌کردم، معمولًا برای هر جلسه مطالعه زمان ثابت نداشتم و بسته به میزان انرژی‌ام ادامه میدادم که حدود چهل و پنج دقیقه تا یک ساعت و ربع طول می‌کشید و بیست تا سی دقیقه استراحت داشتم. می‌دانستم که بعد از ظهر تمرکز پایین‌تری خواهم داشت، به همین خاطر سعی می‌کردم ناهار را دیرتر بخورم تا بخش اصلی مطالعه را پیش از آن کامل کنم. مباحثی که ساده‌تر بودند را بعد از ظهر مطالعه می‌کردم، معمولًا حدود ساعت ۱۸ یا ۱۹ مطالعه را تمام می‌کردم، در آن ساعات ذهنم بیش از آن با درس درگیر نمی‌شد و پیشروی نداشتم. سعی می کردم قبل از ساعت دوازده بخوابم.
۱۸- به‌طور میانگین روزانه چند ساعت مطالعه می‌کردید؟ این عدد در ماه‌های مختلف تغییر می‌کرد؟
زمان مطالعه‌ام را اندازه نمی‌گرفتم و برنامه‌ام بیشتر وابسته به مباحث بود. اما در کل از ۶ تا ۹ ساعت مطالعه داشتم. میزان و کیفیت خواب شب مهمترین عامل در کمیت و کیفیت مطالعه بود.
۱۹- زمان مطالعه را بین دروس مختلف چگونه تقسیم می‌کردید؟
در روز معمولًا دو درس مختلف را می‌خواندم. معمولًا از صبح تا ناهار را برای مباحث دشوار و پرجزئیات می‌گذاشتم و بیشترین تمرکز را در همان زمان داشتم. بعد از ناهار و استراحت، به سراغ مباحثی که نیاز به انرژی روانی کمتری داشتند می‌رفتم.
۲۰- مطالعه شما بیشتر بر یادگیری اولیه، تست‌زنی، مرور یا جمع‌بندی متمرکز بود؟ نسبت این مراحل در طول مسیر چگونه تغییر کرد؟
همه‌ی این موارد مهم بودند. البته بیشتر بار یادگیری اولیه را هم روی تست زدن گذاشته بودم. طبیعتا در اولین نوبت تست زدن سرعتم کمتر بود و انرژی بیشتری می‌گرفت اما با تکرار مجدد همان مطالب تثبیت می‌شوند. جمع‌بندی ماه پایانی نیز کامل ضروری است و موقع جمع‌بندی دیدم که بعضی از جزئیات ظریف‌تر را فراموش کرده‌ام و نیاز به تکرار داشتند.
۲۱- برای مرور و جلوگیری از فراموشی مطالب چه روشی داشتید؟
موقع تست زنی، پرسش‌های مهمتر را علامت می‌زدم و موقع تمرین دوباره، بیشتر روی آنها وقت می‌گذاشتم. برای تثبیت مطالب، خواندن قانون بعد از تمرین با سوالات اثر خوبی دارد.
۲۲- از چه زمانی تست‌زنی را جدی‌تر کردید و چه زمانی وارد فاز جمع‌بندی شدید؟
از همان ابتدا تست را جدی گرفتم و ماه پایانی را به جمع‌بندی اختصاص دادم.
۲۳- در ماه‌های پایانی چه تغییری در برنامه و روش مطالعه خود ایجاد کردید؟
تست‌های مبحثی را در تعداد زیاد و با سرعت بالاتری می‌زدم و موقع تصحیح فقط مواردی که اشتباه زده بودم را بررسی می‌کردم و برای پاسخنامهی همه‌ی سوالات وقت نمی‌گذاشتم و نکته‌هایی که قبلا یادداشت کرده بودم یا علامت زده بودم را می‌خواندم. سوالات آزمون‌های سالهای قبل را نیز در ماه پایانی تمرین کردم.
کارنامه و عملکرد در آزمون
۲۴- اگر امکان دارد درصدهای خود را در دروس مختلف آزمون اعلام کنید و بفرمایید در کدام درس بهترین عملکرد را داشتید.
متون حقوقی: ۹۵ درصد
حقوق مدنی: ۸۰ درصد
حقوق تجارت: ۴۷ درصد
آیین دادرسی مدنی: ۶۵ درصد
متون فقه: ۸۷ درصد
بهترین عملکردم در درس متون حقوقی بود که در این آزمون تراز موثر بالایی داشت.
۲۵- قبل از اعلام نتایج، ارزیابی خودتان از عملکردتان در آزمون چه بود؟ آیا انتظار رتبه ۱۰ گرایش حقوق خصوصی را داشتید؟
با کلید سنجش پاسخهایم را بررسی کردم و احتمال میدادم رتبهی خوبی بیاورم و انتظار رتبه زیر ۲۰ را داشتم.
۲۶- سطح سؤالات آزمون ۱۴۰۵ را چطور ارزیابی می‌کنید؟ آیا سؤالی یا مبحثی وجود داشت که برخلاف انتظار شما باشد؟
سطح کلی سوالات به نظرم آسانتر از سالهای قبل بود. متون حقوقی متن‌های دشواری داشت و سر جلسه‌ی آزمون زمان زیادی برای پاسخ دادن به سوالات گذاشتم. سوالات حقوق تجارت نیز امسال سبک و سیاق متفاوتی داشتند و شخصًا به بعضی نکات دقت نکردم.
۲۷- در جلسه آزمون، مدیریت زمان را چگونه انجام دادید؟ ترتیب پاسخگویی به دروس برایتان چگونه بود؟
اول از درس مدنی شروع کردم، تعدادی از سوالات را پاسخ دادم و متوجه شدم هنوز ذهنم به درجه‌ی خوبی از تمرکز نرسیده. سوالات متون فقه را پاسخ دادم که سطح دشواری نداشتند و بعد دوباره به سراغ مدنی رفتم. بعد از آن به سوالات تجارت پاسخ دادم. بیشتر از یک ساعت از آزمون صرف این سه درس شد. بعد به سراغ زبان انگلیسی رفتم و بعد از آن به سوالات نزده سه درس قبل پاسخ دادم. وقت باقیمانده را هم برای آیین دادرسی مدنی گذاشتم.
۲۸- اگر به روز آزمون برگردید، چه کاری را متفاوت انجام می‌دهید؟
در کل رضایتبخش بود اما در درس تجارت عجله داشتم و بهتر بود با تمرکز بیشتری روی سوالات وقت می‌گذاشتم.
انتخاب دانشگاه و آینده حقوق خصوصی
۲۹- بعد از کسب رتبه ۱۰، انتخاب دانشگاه برای شما بر چه اساسی انجام می‌شود و چه معیارهایی را مهمتر می‌دانید؟
انتخاب بنده دانشگاه ملّی (بهشتی) است، با مشورتی که با دوستان فارغ‌التحصیل این دانشگاه داشتم آن چه راجع به استادان این دانشگاه شنیدم و همچنین با توجه به اعتبار این دانشگاه در کشور، به این نتیجه رسیدم و همچنین تمایل داشتم یک محیط آکادمیک جدید را تجربه کنم.
۳۰- به نظر شما یک داوطلب قبل از انتخاب حقوق خصوصی باید درباره این گرایش چه چیزهایی بداند؟
بررسی واحدهای درسی ارائه شده در هر گرایش ضروری است تا داوطلب بداند با آن موضوعات ارتباط برقرار می‌کند یا خیر. مقالات و کتابهای تخصصی هر گرایش نیز در دسترس هستند و شاید بهترین روش برای شناخت بیشتر، مطالعه مباحث از همین طریق است.
۳۱- از نگاه شما، حقوق خصوصی برای چه افرادی انتخاب مناسبی است و چه کسانی بهتر است سراغ گرایش دیگری بروند؟
حقوق خصوصی تمرکز قابل توجهی بر قراردادها، تعهدات و خسارات دارد که نیازمند توجه فراوان به ظرائف و جزئیات هستند و بدون علاقه کافی نمی‌توان به این مباحث پرداخت و رسیدن به جایگاه خوب در این زمینه نیازمند مطالعه و زحمت فراوانیست.
۳۲- آینده تحصیلی و شغلی این گرایش را چطور ارزیابی می‌کنید؟
به طور کلی در حقوق رقابت کم نیست و این موضوع کاملا بستگی به شخص دارد. حقوق خصوصی با توجه به اعتباری که دارد در پیشرفت حرفه‌ای افراد موثر است اما این که در آینده چه پیش بیاید به عوامل خارج از کنترل ما نیز بستگی دارد و فعلا خبری از ثبات در شرایط ما نیست.
تجربه شخصی؛ پشت رتبه ۱۰ چه خبر بود؟
۳۳- مهمترین عامل موفقیت شما چه بود: استمرار، برنامه‌ریزی، منابع، روش مطالعه، پایه علمی یا عامل دیگری؟
از میان این عوامل، به نظر روش مطالعه عامل موثرتری بود چرا که می‌دانستم مطالب فراموش می‌شوند و اولویتم تثبیت مطالب بود.
۳۴- آیا در طول مسیر دوره‌ای داشتید که انگیزه‌تان کم شود یا احساس کنید نمی‌توانید ادامه دهید؟ در آن مقطع چه کردید؟
بله، در کل فکر می‌کنم حفظ انگیزه با شرایط موجود کار ساده‌ای نیست. سعی می‌کردم به آن اندازه که می‌توانم درس بخوانم اما گاهی حس خستگی داشتم یا انرژی کافی برای درس خواندن نداشتم.
راه حلی که برایم موثر بود این بود که بعضی روزها کمتر به درس می‌پرداختم و برای کار دیگری مثل فیلم دیدن وقت می‌گذاشتم.
زمانی که در ابتدای آتش‌بس آزمون به تعویق افتاد و تاریخ برگزاری‌اش مشخص نبود، نمی‌توانستم روی درس تمرکز کنم و چند روز به سفر رفتم.
۳۵- بزرگترین اشتباهی که به نظر شما داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد مرتکب می‌شوند چیست؟
وسواس در جزئیات، زمانی که می‌خواهیم حجم زیادی از مطالب را یاد بگیریم، از کارآمدی مطالعه کم می‌کند. گاهی از بعضی مباحث باید عبور کرد تا بعدًا و یا با حوصله و دقت بیشتری برایشان وقت بگذاریم یا کلی رهایشان کنیم. همچنین به نظرم تمرکز بیش از حد روی درسنامه کار درستی نیست و انرژی و وقت داوطلب ممکن است صرف مسیر اشتباهی شود.
زمین بازی آزمون، تست است و باید در همان زمین تمرین کرد.
۳۶- به نظر شما برای کسب رتبه خوب، «بیشتر خواندن» مهمتر است یا «هوشمندانه‌تر خواندن»؟ چرا؟
طبیعتا کیفیت بر کمیت اولویت دارد. بیشتر خواندن بدون روش مطالعه‌ی درست، مثل کار کردن با چاقوی کند است. هم انرژی زیادی می‌برد و هم به نتیجه‌ی خوبی نمی‌رسیم.
البته نباید در این تله بیفتیم و به آن اندازه که می‌توانیم تلاش نکنیم. اتفاقًا در بیشتر موارد، رسیدن به شیوه‌ی درست انجام یک کار، از طریق آزمون و خطای فراوان به دست می‌آید.
۳۷- اگر امروز مجبور باشید از صفر برای کنکور ۱۴۰۶ شروع کنید، چه چیزهایی را همانطور انجام می‌دهید و چه چیزهایی را تغییر می‌دهید؟
همان قالبی که داشتم را حفظ می‌کنم، از همان اول کار نظم روزانه‌ی ثابتی را حفظ می‌کنم و از منبع بهتری برای درس تجارت استفاده می‌کنم.
تجربه لاآکادمیا
۳۸- چطور با لاآکادمیا آشنا شدید و چه چیزی باعث شد از خدمات یا دوره‌های آن استفاده کنید؟
از طریق اینستاگرام با لاآکادمیا آشنا شدم.
۳۹- در کدام دوره یا خدمات لاآکادمیا شرکت کردید و تجربه شما از آن چه بود؟
در دوره‌ای شرکت نکردم.
۴۰- اگر بخواهید تجربه خودتان از لاآکادمیا را به داوطلبی که هنوز با این مجموعه آشنا نیست توضیح دهید، چه می‌گویید؟
به نظرم لاآکادمیا، رویکرد تازه‌ای به دنیای حقوق دارد که شایسته توجه است.
سه توصیه از رتبه ۱۰
۴۱- اگر فقط سه توصیه برای داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۶ داشته باشید، چه می‌گویید؟
تست، تحلیل، تکرار
۴۲- اگر یک داوطلب امروز، بدون هیچ مطالعه‌ای، تصمیم بگیرد برای حقوق خصوصی آماده شود، اولین قدمی که پیشنهاد می‌کنید چیست؟
از دروس و مباحثی که برایتان جالبتر است شروع کنید. نیاز نیست با ترتیب ماده‌های قانون یا تقسیم‌بندی چارت درسی کارشناسی پیش بروید. اوایل مطالعه کاملا طبیعیست که کند پیش بروید و بهترین کیفیت مطالعه را نداشته باشید.
۴۳- به نظر شما داوطلبان از چه زمانی باید مطالعه را جدی‌تر کنند؟
اگر قصدشان جدی است، هر قدر زودتر شروع کنند بهتر است. اگر خواستند دیرتر شروع کنند، از همین الان برای مطالعه متون انگلیسی زمانی را اختصاص دهند.
۴۴- و سؤال آخر: اگر امروز دوباره به نقطه شروع برگردید و بخواهید برای آزمون کارشناسی ارشد حقوق خصوصی آماده شوید، اولین کاری که انجام می‌دهید چیست؟
از همان روز اول محیط مطالعه را بیشتر جدی می‌گیرم و به سالن مطالعه می‌روم.
